Ik had in onze regionale krant een stuk gelezen over Lief en Leed van Rembrandt en Saskia en dat er in het Fries Museum een tentoonstelling was over Liefde in de Gouden Eeuw.
Ik was ruimschoots op tijd want via internet had ik een e-ticket besteld waarop je de tijd moest aangeven dat je het museum zou bezoeken.
Ik had dus nog wat tijd om wat rond te kijken in de stad.
Natuurlijk zette ik de twee witte hoofden op de foto die vlak bij het station staan. Jammer dat vandalen zo nodig over de tekst moesten krassen. Trouwens vandalen hebben in april de jongen ook al eens van een snor voorzien.
Ieder jaar nodigt de organisatie van EU-Japan Fest de
culturele hoofdsteden van Europa uit om een fotograaf naar Japan af te
vaardigen. Dit jaar waren dat Leeuwarden en Valletta in Malta. Fotografe Alice Wielinga
werd uitgenodigd om naar het noorden van Japan af te reizen en de prefectuur
Aomori, de mensen en de gewoontes daar vast te leggen. De fotoserie,
bestaande uit enorme collages die in het stationsgebied van Leeuwarden te
bewonderen zijn. Met als titel ‘Ode aan Nebuta’ geven deze panorama’s een kleurrijke
impressie van het jaarlijkse zomerfestival Nebuta.
Ik passeerde het Paleis van Justitie, het is een neoclassicistische gebouw
uit 1851 naar een ontwerp van Thomas Adrianus Romein. De voorgevel heeft een
Korinthische zuilengalerij en een fronton waarin zich het Rijkswapen bevind.
Ook kwam ik langs de Waag.
Een Waag is over het algemeen het middelpunt van een
marktstad. Waar gehandeld wordt, wordt gewogen en gemeten. Voor het bepalen van
het juiste gewicht van de handelswaar was een marktkoopman vroeger aangewezen
op de waag, een publiek weeghuis. Het product dat op de waag in Leeuwarden de overhand had
was zuivel, en dan vooral boter. Deze werd op de wekelijkse marktdagen in
groten getale aangevoerd. De waag in Leeuwarden stond daarom ook wel bekend als
de “boterwaag”.
Het Beeld van een vrouw die boter staat te karnen is dan ook een zeer geschikt beeld voor bij de waag.
Ik nam ook een audiotour in het museum want dan zien je de dingen toch beter doordat je op bepaalde dingen gewezen wordt
In de tentoonstelling volg je niet alleen het bruidspaar,
maar stap je ook in het huwelijk van de high society. Schilderijen vol
symboliek, gegraveerde huwelijksharten, schunnige gedichten en kostbare cadeaus
vertellen hoe men in de Gouden Eeuw aankeek tegen liefde, religie en kinderen.
Je ontdekt dat omstandigheden tijdens de Gouden Eeuw sterk verschilden van nu,
maar dat gevoelens van lief en leed van alle tijden zijn.
Portret van Sixtus van der Laen op tweejarige leeftijd.
Sixtus is afgebeeld in rokken net als in die tijd alle
jongetjes. Op zijn rechterhand zit een papegaai, in zijn linker houdt hij een
broodje vast en aan zijn voeten ligt een hond, symbool van trouw. Om zijn nek
hangt een ketting met een zeldzame gouden rinkelbel en een gouden kruisje Alles wijst erop dat deze jongen later een geestelijk leven zal gaan
lijden.
Huwelijksmaal ter gelegenheid van het huwelijk van Eraert
van Pipenpoy met Jel van Liauckema in de grote zaal van Liauckemastate te
Sexbierum.
Zelfportret van Rembrandt met Saskia
Ik kom eigenlijk alleen voor Rembrandt en Saskia en dan met name voor het schilderij "Saskia en profil in rijk gewaad"
In 1634 trouwt Rembrandt van Rijn met Saskia Uylenburgh
in het Friese Sint Annaparochie volgens het museum “het meest beroemde Friese
bruidspaar ooit”. Zij de dochter van een Friese rechter, hij een succesvol
schilder. Na de bruiloft verhuist het koppel naar Amsterdam, waar Rembrandt
zijn atelier heeft. Daar staat Saskia vaak model voor zijn tekeningen en etsen.
In Amsterdam krijgt het stel vier kinderen, waarvan de eerste drie in de wieg
sterven. De jongste, Titus, blijft wel in leven. Het gezinsgeluk is van korte
duur. Acht maanden na de geboorte van Titus overlijdt Saskia op 29-jarige
leeftijd in Amsterdam.
Titus
Zelfportret met helm
En dan het topstuk van de tentoonstelling waarvoor ik speciaal gekomen was. Rembrandt begon met het schilderen van Saskia’s portret
rond 1633 of 1634, dus vlak voor of na het huwelijk, maar voltooide het pas na
haar dood in 1642. Hij voegde toen een witte veer toe, mogelijk een verwijzing
naar dat overlijden. Ook het takje rozemarijn dat ze vasthoudt zou daaraan
refereren: rozemarijn stond symbool voor huwelijkse trouw, maar ook voor een band
die sterker is dan de dood.
Het schilderij hing bij Rembrandt thuis, het herinnerde
hem aan haar, maar uit geldnood was hij tien jaar na Saskia’s dood gedwongen
het te verkopen. Zo belandde het bij Jan Six, verzamelaar en vriend, waardoor
het toch een beetje in de buurt bleef. In 1734 kwam het via de verzamelingen
van Nicolaas Six en Willem Six terecht bij Valerius Röver in Delft. En daarna
in Kassel. Het portret is tijdens de
tentoonstelling voor het eerst in ruim 250 jaar in Nederland te zien.
Tijdens haar ziekbed heeft Saskia een nieuw testament laten opmaken, waarin ze haar zoontje benoemt tot haar enige erfgenaam. Tot Titus volwassen is, mag Rembrandt over de erfenis beschikken. Tenminste, zolang hij niet hertrouwt.
Een huishoudster, Geertje Dircx, neemt Saskia's taken waar. Een noodlottige affaire volgt, maar daarna hervindt Rembrandt de liefde bij Hendrickje Stoffels. Met haar krijgt hij weliswaar een dochter, Cornelia, maar trouwen doet hij nooit opnieuw.
Huwelijkshart met twee pijlen
Ik vind het prettig dat ik een museum jaarkaart heb want ik ben niet echt iemand die heel lang in een museum rondkijk en dan is zo kaart wel prettig om voor een bepaald iets er even heen te gaan.
Toen ik weer richting het station ging zag ik in een soort hofje een kerk staan. Het was de Doopsgezinde Kerk, een eenvoudig gebouw waarvan de ingang omlijst is met kolommen. Terwijl ik er een foto maakte kwam er een dame bij me staan die lid van deze kerk was en me er iets over vertelde.
Het merendeel van de inmiddels 50 stenen is te vinden in
de historische binnenstad.
Ik passeerde ook nog een apart bakje rond een boom en zag in plaats van slotjes dassen aan een brugleuning gebonden, zou dit een nieuwe rage worden?
Het Ledikant, ets van Rembrand
