Bezoek bedevaartsoord Heede 17-04-2017 (tweede Paasdag)


Aangezien ik weleens met een wandeltocht door Heede (D) gekomen ben en toen pas kwam te weten dat dit een bedevaartsoord is stond een wat uitgebreider bezoek al wat langer op mijn lijstje om deze plaats eens wat uitgebreider te bezoek.
Omdat het afgelopen maandag toch wel redelijk weer was trokken we er 's middags met schoonzuslief er naar toe. 

Heede is ligt aan de Eems in Nedersaksen, op ongeveer 7 kilometer van de Nederlandse grens bij Bourtange. Heede maakt deel uit van de Samtgemeinde Dörpen in het landkreis Emsland.
Tussen 1937 en 1940 hadden hier vier kinderen verschijningen van de H. Maagd Maria. De elfjarig  Grete Ganseforth ziet op 1 november 1937 als eerste een stralende gedaante. Deze bevindt zich ongeveer 1 meter boven de aarde tussen twee levensbomen. Uit de kerk gekomen gaat ze met drie andere meisjes weer naar de plek en zo zien ze de verschijning opnieuw. Ze komen dichterbij en met gevouwen handen gaan ze naar de gedaante, die op haar beurt de kinderen vriendelijk aankijkt. Ze zijn er van overtuigd de moeder Gods te zien. Ze is gekleed in een wit gewaad, dat tot op de lichtblauwe wolk, waarop zij staat, hangt. Vanaf haar hoofd valt een lange witte sluier, die haar linkerarm bedekt, waarop zij het kindje Jezus draagt.
Dezelfde vier kinderen zien de heilige maagd ook de volgende dagen tot 13 november 1937. Alleen op 2 november (Allerzielen) zien zij de verschijning zonder het kindje Jezus. Op die dag staat Maria voor hen met gevouwen handen. Later op witte donderdag in 1938, ziet Grete Ganseforth het verschijningsbeeld nog eens. Het was de tijd van het opkomende nazisme in Duitsland. Vanwege de toeloop van pelgrims kregen de kinderen tegenwerking van de nazi’s. Ze werden meerdere malen verhoord en zelfs een tijdlang opgesloten in een psychiatrische inrichting. Ondanks de hevige tegenwerking bleven de kinderen getuigen van hun verschijningen. Tot 3 november 1940 werd Maria wel meer dan 100 maal op verscheidene plaatsen waargenomen.


Heede groeide hierdoor uit tot een bedevaartsoord en op 25 maart 2000 werden de verschijningen erkend door de plaatselijke bisschop, de bisschop van Osnabrück.

Eerst bezochten we de Sankt-Marienkirche. De kerk heeft mooie glas in lood ramen. Ook was er een mooi beeld van hout van Maria met het Kind Jezus. Voor in de kerk stonden twee grote teilen met, naar ik veronderstel wijwater. De parochianen kunnen dan flessen met dat wijwater komen halen neem ik aan. Ik zag dan ook een man de kerk binnengaan met een lege fles.






We gingen op weg naar de twee bidkappelletjes en passeerden het beeld van de  Aartsengel  Michael.



Er bevinden zich twee kapelletjes waar zeer veel kaarsen branden. In een van de kapelletjes is ook een mooi glas in lood raam waarop uitgebeeld wordt dat Petrus Jezus verraadde voordat de haan drie maal kraaide.



Ook bevinden zich hier in de muur de veertien kruiswegstaties, dit zijn schilderijen of een reliëf die een scene uit de lijdensweg van Jezus uitbeelden. 





Bij de tweede kapel die, ik veel mooier vond, brandden ook weer heel veel kaarsen en eer heerste een serene rust.


Ook bevindt zich hier een beeld van Paus Johannes Paulus II. Ondanks dat we niet katholiek zijn wilde ik er toch even gaan kijken.


Op weg er heen kwamen we langs kunstwerken die het leven van Jezus op aarde uitbeeldde. Ikzelf zou er nog wel langer hebben kunnen rond kijken maar manlief en schoonzuslief gingen alweer richting auto.




Van mijn wandeltocht destijds wist ik ook nog dat er zich ook een hele oude lindeboom in Heede moest bevinden en omdat we er nu toch waren gingen we hier ook even een kijken nemen.
Een linde wordt al gauw, ook in ons land, een duizendjarige linde genoemd, maar in het geval van die van Heede schijnt het echt waar te zijn. De boom is kolossaal van omvang en op een hoogte van enkele meters vertakt zij zich in zo'n vijftien stammen die elk een omvang van een meer dan volwassen boom hebben. Werkelijk een boom om een buiging voor te maken.





Intussen hadden we wel zin gekregen in een kop koffie en toen we een konditorei zagen stopten we hier. Omdat het Pasen was hadden ze een aanbieding met gebak en ook advocaat met witte wijn, slagroom en chocolade vlokken (wat trouwens heerlijk smaakte) Ik troostte me maar met de gedachten dat de slagroom in Duitsland altijd zonder suiker is en dat hierdoor de caloriebommen wel mee zouden vallen (hoe hou je jezelf voor de gek?)




Ik had weleens een artikel in onze regionale krant gelezen over heilige huisjes. Dit artikel ging met name over de Lourdesgrot in Laudermarke.
In 1935 werd op initiatief van Katholieke Jonge meisjes Vereniging een Mariabeeldje in een houten nis geplaatst in de katholieke buurtschap Laudermarke (dit behoort tot de gemeente Vlagtwedde in Groningen) Laudermarke grenst aan het katholieke Duitsland, waar dergelijke kapelletjes veel voorkomen. Bovendien kwamen de meeste katholieken die hier woonden, van oorsprong uit Duitsland. 
Enkele jaren na de oorlog raakte het geheel in verval en enkele boeren uit Laudermarke namen het initiatief voor het bouwen van een Lourdesgrot.
In 1958 werd hij ingewijd door een pastoor.
Het leek me leuk om deze als afsluiting nog te bezoeken maar het had wel heel wat voeten in aarde voordat we hem gevonden hadden. Uiteindelijk lukte het dan toch maar gemakkelijk te vinden is hij niet ondanks het gebruik van onze navigatie. Schoonzuslief zag hem nog net op tijd anders waren we er zo aan voorbij gereden.




Het was een leuk uitstapje wat ik persoonlijk erg geschikt vond om met Pasen te doen. Het weer was ook veel beter dan voorspeld.

Tynaarloër Wandeldag 15-04-2017


Afgelopen zaterdag ging ik met mijn wandelmaatje Karin naar Tynaarlo om daar de Tynaarloërwandeltocht te wandelen die georganiseerd werd door SV Tynaarlo. Het startbureau was in café Centraal.


Toen ik 's morgens opstond kwam de regen met bakken uit de lucht vallen en ook de weersverwachting was niet bepaald super. Toch lieten we ons er niet van weerhouden om de tocht te gaan wandelen. Ik had wel het voornemen als het bij het inschrijven nog steeds zo zou regenen we maar een kortere afstand moesten nemen dan de 20 km die we in gedachten hadden.
Maar toen we naar Tynaarlo reden was de lucht wel grijs maar het was wel droog dus we schreven ons in voor de 20 km.


We komen nadat we het startbureua verlietten al direct langs de Gedenksteen.

In de middeleeuwen was Tynaarlo in Duitse handen.
In het jaar 820 was het gebied dat we nu kennen als het dorp Tynaarlo eigendom van ene Theodgrim. Deze grootgrondbezitter Theodgrim nam een opmerkelijk besluit: hij schonk zijn hele bezit aan een klooster in Duitsland. In de oorkonde waar dit in staat, wordt Tynaarlo Arlo genoemd. "Theodgrim was weduwnaar en ging daarom het klooster in en gaf het dorp als intrede gift."
Omdat het geschonken werd, kwamen Duitse monniken jaarlijks naar Tynaarlo om de pacht te innen. Van der Meij: "Ze legden een weg aan van Coevorden naar Tynaarlo. Over deze weg trokken ook handelaren en daarom was Tynaarlo aan het eind van de middeleeuwen het grootste dorp in het kerspel Vries."
Dit veranderde in de tijd van Bommen Berend. Deze Duitse bisschop viel in de tweede helft van de zeventiende eeuw twee keer Nederland binnen. Hij stak in Tynaarlo bijna alle boerderijen in brand en vermoordde de boeren.  Dit was funest en het duurde wel honderd jaar voor het dorp weer groeide.
Over drie jaar viert Tynaarlo dat het dorp 1200 jaar bestaat.
bron: internet



De eerste rust en controle was al op 4,4 km bij restaurant "De Liefde voor de Drentsche AA". Wij vonden dit wel erg vroeg voor een rust als je een tocht van 20 km wandelt en besloten daarom om er alleen maar een sanitaire stop te houden.



Dat er veel wandelpaden door dit gebied in Drenthe gaan was goed te zien aan de wegwijzer die vlak bij het restaurant staat.


De route was goed aangegeven met pijlen en wanneer er een drukke weg moest worden overgestoken werd dit ook aangegeven. We gingen nu richting Zuid-Laren.


Karin wilde wel even proberen of  ze met deze kleurpotloden kon kleuren. Trouwens leuk als zo'n saaie muur van een viaduct of iets anders opgefleurd wordt.


Zuid-Laren is natuurlijk bekend van een oud kinderliedje en we passeerden dan ook het beeld van Berend Botje. Maar wie was nu Berend Botje?
Er doen verschillende verhalen de ronde over de persoon naar wie de Berend Botje uit het liedje zou kunnen verwijzen:
De edelman Lodewijk van Heiden (1773-1850), telg uit de familie Van Heiden Reinestein, die de havezate Laarwoud te Zuidlaren bewoonde, is de enige Nederlandse zeeheld afkomstig uit Drenthe. Hij bracht lange tijd door in dienst van de Russische tsaar. In 1832 keerde hij als held in Zuidlaren terug, kon daar niet aarden, vertrok naar Reval, Estland en kwam nooit weer terug.
Een boertje uit Borger, die lang geleden met zijn scheepje over de Hunze naar Zuidlaren voer. Hij kwam op de Zuidlaardermarkt terecht en kwam nooit weerom.
Bommen Berend, de bijnaam van de bisschop van Münster, die in 1672 de stad Groningen met bommen bestookte.
Volgens de Nieuwe Drentse Volksalmanak van 1902 gaat het om een zekere Botje die omstreeks 1811, om de verplichte dienstplicht van Napoleon te ontlopen, naar zee ging en niet terugkeerde. De naam zou verwijzen naar "botvisser".

Volgens de Nieuwe Drentse Volksalmanak van 2007 gaat het mogelijk om ene Berend Drenth (met als bijnaam Berend Botje), een rijke reder uit Groningen die midden negentiende eeuw zijn wrakke schepen de Oostzee opstuurde om later, als de schepen waren vergaan, het verzekeringsgeld op te strijken. Niet deze Berend Drenth, maar de bemanning kwam nooit weerom. De bijnaam "botje" zou naar geld verwijzen ("botje bij botje leggen").
bron: internet


Toen we in de omgeving van Midlaren waren zagen we een wegwijzer welke naar een smal paadje wees en waarop "Hunebedden" stond. We besloten even bij de Hunebedden te gaan kijken.
Vanwege de bijzondere liggingen vormt dit hunebeddenpaar wel één van de merkwaardigste in Drenthe. Ondanks de ligging aan een verharde weg, vallen ze niet onmiddellijk op. We volgden het smalle paadje dat tussen twee wat vervallen boerderijtjes door en toen zagen we de grote groen uitgeslagen steenklompen van de twee in elkaars verlengde liggende hunebedden; pal tegen de boerderijmuur. Hoewel vrij compleet, alle dekstenen en op twee na alle draagstenen  "aanwezig" zijn, is dit hunebeddenpaar nooit gerestaureerd. Wel zijn de meeste scheuren in de dekstenen met cement dicht gesmeerd. Van de in totaal 13 dekstenen liggen er 12 tussen de uit het lood geslagen draagstenen. Toch vormen ze een fraai gezicht, niet het minst door de oude eiken met hun grillige takken die de stenen gedeeltelijk overkoepelen. 





Toen we weer op de verharde weg kwamen begon het even flink te regenen, we dachten zelfs nog even dat er een paar hagelstenen vielen. Karin besloot om haar regen poncho aan te trekken. Gelukkig hield de regen weer snel op. 

Het werd al snel weer droog toen Karin haar Poncho aan had

We komen langs  het natuurgebied Vijftig Bunder. Een klein heideterrein (50 ha) met graslandjes en hakhout van de Vereniging Natuurmonumenten, gelegen op de flank van het dal van de Drentsche AA.



We kwamen niet veel later bij Landgoedcamping Buiten. Intussen hadden we 14,3 km afgelegd dus een mooie afstand om nu wel even een rust te houden.



Omdat er bij deze rust niets te kopen was kregen we van de organisatie een pakje drinken. We gingen er even zitten en aten ook ons broodje. 
Ik vond het wel een aparte camping want ze hadden er buiten een kluis staan en ik vond het ook wel wat rommelig. Hoewel ik hun regels wel kan waarderen.




We begonnen na onze rust aan de laatste 6 km van onze tocht. De laatste kilometers voerden ons hoofdzakelijk door open veld. 




Gelukkig bleef het de rest van onze tocht droog hoewel er af en toe wel hele donkere wolken overdreven.
Mijn wandelmaatjes hebben een veel hoger tempo en Karin liep in no time en stuk voor me uit en zwaaide naar me. Natuurlijk was dit alleen maar voor de foto.


Deze brug was voor mij natuurlijk geen probleem want het was een stevige en brede brug.


Toen we op een gegeven moment op een asfaltweg liepen die in ons gevoel wel erg lang was en we opeens geen wandelaars meer achter ons zagen waren we even bang dat we verkeerd gelopen waren maar niets was minder waar. We kwamen op een kruising waar andere afstanden zich weer bij de 20 km voegden.
Nadat we een 200 meter op een schouwpaadje hadden gelopen moesten we klein paadje in en jawel hoor daar was weer een obstakel. Een zeer modderig pad met allerlei takken en wat voor mij het vervelendste was was het soort bruggetje over de moddersloot. Verschillende paaltjes lagen gewoon los! Met behulp van Karin overwon ik dit obstakel weer.



Karin inspecteert het bruggetje en wijs mij de losse paaltjes
Nog een goede kilometer en we zagen de leuke banaan met aap weer staan die zich bij het
startbureau  bevond.


Nadat we ons hebben afgemeld en ons wandelboekje hebben laten stempelen nemen we nog een mosterd soep. Ook nam ik zoals meestal na een wandeltocht een biertje.


Het was een mooie tocht en ondanks dat de weersverwachting niet zo goed was viel het weer reuze mee. Het was gezellig om mijn wandelmaatje Karin bij me te hebben. De tocht bedroeg in totaal 21,5 km.